sf]
;+;f/
cl3Nnf cg';Gwfgx¿n] s] b]vfPsf 5g\ eg] cfh;Dd ;~rf/hut
s]jn cfk"lt{ If]qdf dfq s]lGb|t /x]sf] 5 / clwsf+ztof a]lrP/ kmls{Psf
kLl8tsf syfJoyfx¿, 36gf pb\ud:yn / cf;kf;sf If]qx¿nfO{ dfq ;d]l6Psf] 5 . ;d:ofsf]
csf{] kIf kL8sx¿ / uGtJo ;+;f/sf] jf:tljs l:yltdfly :ynut cg';Gwfg u/L tof/
ul/Psf ;dfrf/ ;Dk|]if0f / n]vx¿ kof{Kt cfpg ;s]sf 5}gg\ . kL8s kIf cyf{t\\
ck/fwLx¿;DaGwL ;dfrf/, o;;DaGwL cjwf/0ff / jf:tljs l:yltnfO{ o; cWoogsf
qmddf vf]hL ul/g]5 .
#= /fhgLlts ;+/If0f / k|x/Lsf] ;+nUgtf
o; If]qdf sfd ug]{ JolQm tyf ;+3–;+:yfx¿n] /fhgLlts
g]tfx¿ tyf /fhg}lts bnx¿n] r]nLa]6L a]rlavg ug{] ck/fwLx¿nfO{ ;+/If0f lbg]
u5{g\ / k|x/L zlQm :jo+ o:tf lqmofsnfkdf ;+nUg 5 eGg] s'/fnfO{ af/Daf/
p7fp"5g\ . b'ef{Uojz, oL egfOx¿nfO{ k'li6 ug{] k|df0fx¿ k|foM z"Go a/fa/ 5g\
. To;}n] o; cg';Gwfgdf r]nLa]6L a]rlavgdf /fhgLlts ;+/If0f / k|x/L ;+nUgtf;DaGwL
jf:tljstf vf]Hg] k|of; ul/g]5 .
$= cbfntL d'2fx¿
sfg'gL sdL–sdhf]/Lx¿ / Gofo k|0ffnLdf b]lvPsf gsf/fTds
kIfx¿ kQf nufpgsf nflu a]rlavg / cf];f/k;f/;"u ;DalGwt d'2fx¿ / Gofofnosf
ljleGg txdf ePsf pNn]vgLo km};nfx¿nfO{ uDeL/tfk"j{s cWoog dgg / ulx/f]
ljZn]if0f ug'{ h?/L x'G5 . o; If]qsf] cWoogn] ck/fwLsf] k[i7e"ld kQf nufpg
klg ;xof]u k'¥ofpg ;S5 . cbfntL tyf k|zf;lgs k|lqmofx¿, p4f/b]lv cbfntsf]
clGtd lg0f{onufot o;af6 kLl8tx¿df k/]sf] ;du| c;/x¿sf ;DaGwdf ;d]t cWoog ul/g]5
. ;fy} dlxnf a]rlavg / cf];f/k;f/lj¿4 /x]sf sfg'gx¿ / Gofok|0ffnLsf tf}/tl/sfx¿sf
ljifodf klg oyfy{ s'/f ;fj{hlgs ug]{ k|of; ul/g]5 .
%= hgzlQm lgof{t ug]{ ;+:yfx¿sf] ljifodf cg';Gwfg
hgzlQm lgof{t ug{] ;+:yfx¿n] o'jf g]kfnL
dlxnfx¿nfO{ ljb]zL d'n'sdf b]x Jofkf/ / of}g zf]if0fsf nflu k7fpg] sfo{
ul//x]sf 5g\ eGg] cf/f]k klg a]nfa]nfdf nufpg] ul/Psf] 5 . of] s]jn pgLx¿
lj?4sf] zÍf dfq xf]Og . o; jf:tljstfnfO{ k'li6 ug{] s]xL k|df0fx¿ klg
b]lvPsf] cf/f]k nufpg]x¿ bfjf u5{g\ . To;}n] oL dfgj–zlQm lgof{t ug{]
;+:yfx¿–dfkm{t\ dlxnf a]rlavgsf] ck/fw x'G5 ls x'"b}g eg]/ vf]hL ug'{
cTofjZos eO;s]sf] 5 . To;}n] o; If]qdf klg cg';Gwfg ug]{ p2]Zo /flvPsf] 5 .
^= p4f/ tyf k'g:yf{kgf k|of;x¿
dlxnf a]rlavg eO{ hfg] uGtJo d'n'sx¿df x'g] p4f/
k|lqmof / o:tf dlxnfx¿ k7fOg] d'n'sx¿df x'g] k'g:yf{kgf k|of;x¿sf ;DaGwdf
uDeL/ vf]haLg ug'{ cfjZos b]lvPsf] 5 . To;}n] o; cg';Gwfgsf qmddf p4f/ /
k'g:yf{kgfsf ;sf/fTds kl/0ffd, sdhf]/L / ;d:ofx¿ s]–s] x'g\ eg]/ cWoog
ul/g]5 .
&= PrcfO{eL÷P8\; / dlxnf a]rlavg
g]kfnL ;~rf/ hutn] ;fdfGotof b]xJofkf/ u/fOg]
ef/tLo sf]7Lx¿af6 p4f/ u/]/ NofOPsf dlxnfx¿ / b]zleq} b]xJofkf/df ;+nUg
/x]sf dlxnfx¿ a9L PrcfO{eL k|efljt /x]sf tyf To; efO/;nfO{ km}nfpg] d'Vo
afxssf ¿kdf /x]sf] cf/f]k a]nfavt nufp"b} cfPsf] 5 . t/ ljleGg cWoog
k|ltj]bgx¿n] b]vfPcg';f/ PrcfO{eLn] cGo ;d"xsf dflg;x¿nfO{ klg plQs} ¿kdf
c;/ kfl//x]sf] 5 . To;}n] dlxnf tyf aflnsf a]rlavg / PrcfO{eL÷P8\;sf] aLrsf]
cGt/;DaGwnfO{ x]g]{ k|of; klg o; cg';Gwfgsf] qmddf ul/g] 5 .
*= dlxnf a]rlavg / cf];f/k;f/sf] dfldnfdf ;/sf/L,
u}/;/sf/L / cGt/f{li6«o u}/;/sf/L ;+:yfx¿sf] lqmofsnfk
dlxnf a]rlavgaf6 kLl8t dlxnf tyf afnaflnsfsf]
If]qut sNof0f–sf/L sfo{df ;/sf/L lgsfo, /fli6«o / cGt/f{li6«o u}/;/sf/L
;+:yfx¿n] sfd ub{} cfPsf 5g\ . o; ;Gbe{df pgLx¿n] ;fd'bflos :t/df ug]{
/f]syfd sfo{qmdx¿b]lv gLlt lgdf{0f tx;Ddsf sfo{qmdx¿sf] cg'udg / ljZn]if0f
ug'{ cfjZos b]lvPsf] 5 . To;}n] dlxnf a]rlavg /f]syfdsf nflu ePsf To:tf
sfo{qmdx¿, ltgsf lglDt ul/Psf] nufgL / To;sf] pknlAw s:tf] /x]sf] 5 eGg]
ljifodf klg cg';Gwfg ul/g] 5 .
(= a;fO";/fO / cj}w cf];f/k;f/